Turkuaz Terapi Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak, çocuklarımızın gelişimsel süreçlerini takip ederken kullandığımız en köklü ve güvenilir araçlardan biri CARS (Childhood Autism Rating Scale – Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği) testidir. Ailelerin “Çocuğumun davranışları normal mi?” veya “Bu tepkiler otizm belirtisi olabilir mi?” gibi kaygı dolu sorularına bilimsel, somut ve gözlemlenebilir verilerle yanıt vermek, hem ailemizin içini rahatlatmak hem de çocuğumuz için en doğru eğitim yolunu çizmek adına hayati bir önem taşır.
Ankara Yenimahalle’deki merkezimizde, CARS ölçeğini sadece bir puanlama aracı olarak değil, çocuğun davranış örüntülerini anlamak ve ona en uygun müdahale programını hazırlamak için bir rehber olarak kullanıyoruz.
CARS (Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği) Nedir?
CARS, 2 yaşından büyük çocuklarda otizm spektrum bozukluğunu (OSB) belirlemek ve belirtilerin şiddetini derecelendirmek amacıyla kullanılan, uzman gözlemine dayalı bir değerlendirme ölçeğidir. Bu ölçek, otizmi olan çocukları diğer gelişimsel gerilikleri (örneğin zihinsel yetersizlikler veya sadece dil gecikmeleri) olan çocuklardan ayırt etmede oldukça başarılıdır.
CARS’ın en büyük avantajı, sadece “evet” veya “hayır” gibi kesin çizgiler yerine, çocuğun davranışlarını “normale yakınlık” derecesine göre puanlamasıdır. Bu sayede çocuğun durumunu çok daha hassas bir skalada değerlendirme imkanı buluruz.
CARS Testinin 15 Kritik Maddesi: Neleri İnceliyoruz?
CARS değerlendirmesi sırasında uzmanlarımız, çocuğu 15 farklı davranış alanında titizlikle gözlemler. Bu alanlar, bir çocuğun sosyal ve bilişsel dünyasının yapı taşlarını oluşturur:
1. İnsanlarla İlişkiler
Çocuğun çevresindeki bireylere (anne, baba, öğretmen, yabancılar) verdiği tepkiler incelenir. Göz teması kuruyor mu? Sosyal bir etkileşim başlatıyor mu yoksa kendi dünyasında mı kalmayı tercih ediyor?
2. Taklit Becerileri
Öğrenmenin temeli taklittir. Çocuğun hem sözel hem de motor (hareket) düzeyinde başkalarını taklit edip edemediği, taklit ederken ne kadar zorlandığı değerlendirilir.
3. Duygusal Tepkiler
Duruma uygun olmayan gülmeler, ağlamalar veya duygusal tepkisizlikler bu maddede ele alınır. Çocuğun çevresel olaylara verdiği duygusal yanıtın yerindeliği ölçülür.
4. Vücut Kullanımı
Garip el hareketleri (kanat çırpma gibi), parmak ucunda yürüme veya kendi etrafında dönme gibi stereotipik (tekrarlayıcı) hareketlerin varlığı incelenir.
5. Nesne Kullanımı
Oyuncaklarla amacına uygun oynayıp oynamadığı (örneğin arabayı sürmek yerine tekerleğini çevirmek gibi) veya nesnelere karşı aşırı bağımlılık geliştirip geliştirmediği gözlemlenir.
6. Değişikliğe Uyum
Günlük rutinlerdeki değişikliklere gösterilen tepki düzeyidir. Yeni bir ortama girdiğinde veya alışık olduğu bir düzen bozulduğunda çocuğun verdiği direnç ölçülür.
7. Görsel Tepki
Işığa, aynadaki yansımasına veya hareket eden nesnelere karşı alışılmadık bir ilgi veya kaçınma olup olmadığına bakılır.
8. Dinleme Tepkisi
İsmine tepki verip vermediği, ani seslerden aşırı irkilip irkilmediği veya bazen sağır gibi davranıp davranmadığı değerlendirilir.
9. Tat, Koku ve Dokunma Tepkileri
Bazı dokulara dokunmaktan kaçınma (kum, hamur gibi) veya nesneleri sürekli koklama, ağza alma gibi duyusal arayışlar bu bölümde puanlanır.
10. Korku ve Sinirlilik
Nedensiz korkular veya tehlikeli durumlara karşı aşırı cesaret (korkusuzluk) gibi durumlar incelenir.
11. Sözel İletişim
Konuşmanın varlığı, ekolali (duyduğunu aynen tekrar etme), konuşma tonundaki farklılıklar ve dilin iletişimsel amaçla kullanımı değerlendirilir.
12. Sözel Olmayan İletişim
Yüz ifadeleri, jest ve mimiklerin kullanımı, parmakla işaret etme gibi konuşma dışı iletişim becerilerine bakılır.
13. Aktivite Seviyesi
Çocuğun aşırı hareketli (hiperaktif) mi yoksa çok yavaş ve hareketsiz mi olduğu gözlemlenir.
14. Zihinsel Tepkilerin Düzeyi ve Uyumu
Çocuğun sahip olduğu genel zekâ kapasitesinin, davranışlarıyla ne kadar uyumlu olduğu değerlendirilir.
15. Genel İzlenim
Uzmanın, tüm gözlemler sonucunda çocuğun genel tablosuna dair klinik kanaatidir.
Puanlama ve Sonuçların Yorumlanması
CARS testinde her madde 1 ile 4 puan arasında değerlendirilir. Toplam puan 15 ile 60 arasında değişir:
- 15 – 30 Puan: Otizm belirtisi görülmeyen, gelişimsel düzeyi normale yakın grup.
- 30 – 37 Puan: Hafif veya orta dereceli otizm spektrum bozukluğu.
- 37 – 60 Puan: Ağır dereceli otizm spektrum bozukluğu.
Turkuaz Terapi olarak biz, bu puanları sadece bir etiket olarak görmüyoruz. Bu puanlar bize, çocuğun hangi alanlarda çok güçlü olduğunu (örneğin görsel algısı çok yüksek olabilir) ve hangi alanlarda yoğun desteğe ihtiyaç duyduğunu (örneğin sosyal etkileşim) söyler.
Neden Turkuaz Terapi’de CARS Testi Yaptırmalısınız?
Bir testi uygulamak sadece bir form doldurmak değildir; doğru teşhis, doğru gözlemle başlar. Turkuaz Terapi Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde CARS süreci şu avantajları sunar:
- Uzman Gözlemi: Test, otizm alanında deneyimli psikologlarımız ve çocuk gelişim uzmanlarımız tarafından, çocuğun doğal oyun ortamında gerçekleştirilir.
- Ayırıcı Tanı Gücü: Çocuğun sorununun otizm mi, yoksa bir uyaran eksikliği veya konuşma gecikmesi mi olduğu konusunda netleşmemize yardımcı olur.
- Bütüncül Müdahale: CARS sonucunda tespit edilen ihtiyaçlara göre, merkezimizdeki Ergoterapi, Dil ve Konuşma Terapisi ve Özel Eğitim birimlerimiz eş zamanlı bir program başlatır.
- Gelişim Takibi: CARS sadece başlangıçta yapılmaz. Belirli aralıklarla tekrarlanarak eğitimin çocuk üzerindeki etkisi ve kat edilen mesafe objektif olarak ölçülür.
Ankara Turkuaz Terapi: Her Çocuk Bir Değerdir
Ankara Yenimahalle, Güventepe Mahallesi’nde yer alan kurumumuz, modern eğitim materyalleri ve sıcak atmosferiyle çocuklarınıza ev konforunda bir öğrenme ortamı sunar. Haftanın 5 günü (Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi) 08:30 ile 20:00 saatleri arasında kesintisiz hizmet veriyoruz.
Ayrıca Keçiören, Çankaya ve Etimesgut gibi yakın ilçelerden gelen öğrencilerimiz için sunduğumuz ücretsiz servis imkanı ile ulaşım stresini hayatınızdan çıkarıyoruz.
Eğer çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir farklılık hissediyorsanız, “bekleyelim görelim” demek yerine bilimsel bir değerlendirme için Turkuaz Terapi uzmanlarına başvurabilirsiniz. Unutmayın, erken müdahale sadece bir eğitim değil, çocuğunuzun geleceğine yapılan en büyük yatırımdır.
Bize 0 553 907 17 66 numaralı telefonumuzdan ulaşarak randevu alabilir ve uzmanlarımızla ön görüşme sağlayabilirsiniz. Turkuaz Terapi olarak, her adımda yanınızdayız.