Turkuaz Terapi Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak, ailelerimizin çocuklarının gelişim yolculuğunda yaşadıkları heyecanı, merakı ve bazen de endişeleri çok yakından anlıyoruz. Özellikle 1,5 ile 2,5 yaş arası dönem, bir çocuğun sosyal dünyayla bağ kurmaya başladığı en mucizevi evrelerden biridir. Ancak bazen bu süreçte işler beklendiği gibi gitmeyebilir; çocuk ismine bakmayabilir, parmağıyla bir şeyi göstermeyebilir veya akranlarından farklı davranabilir. İşte bu noktada, belirsizliği ortadan kaldırmak ve eğer bir risk varsa bunu en erken aşamada yakalamak için dünya genelinde en yaygın kullanılan araç M-CHAT-R/F (Modified Checklist for Autism in Toddlers, Revised with Follow-Up) testidir.
Ankara Yenimahalle’de yer alan merkezimizde, bu tarama ölçeğini sadece bir anket olarak değil, çocuklarımızın geleceğine ışık tutan ilk bilimsel fener olarak görüyoruz. Erken teşhisin gücü, doğru tarama araçlarıyla başlar.
M-CHAT Nedir?
M-CHAT, 16 ile 30 ay arasındaki çocuklarda Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) riskini belirlemek için tasarlanmış, ebeveyn bildirimine dayalı bir tarama ölçeğidir. “Tarama ölçeği” olması şu anlama gelir: Bu test tek başına bir tanı (teşhis) koymaz. Amacı, otizm riski taşıyan çocukları hızlıca tespit etmek ve onları daha detaylı bir değerlendirme için uzmanlara yönlendirmektir.
M-CHAT-R/F, 20 sorudan oluşan basit ama bilimsel olarak çok güçlü bir listedir. Turkuaz Terapi uzmanları olarak bizler, bu testi ailelerimize uygularken sadece sorulara verilen cevapları değil, o cevapların arkasındaki gelişimsel hikayeyi de dinliyoruz.
Neden M-CHAT-R/F Uygulanmalıdır?
Otizm spektrum bozukluğunda başarıya giden tek bir anahtar vardır: Erken Müdahale. Çocuk beyninin en hızlı geliştiği ve değişime en açık olduğu 0-3 yaş dönemi, eğitimden en yüksek verimin alındığı zamandır.
M-CHAT’ın hayati önem taşımasının birkaç temel sebebi vardır:
- Zaman Kazandırır: “Biraz daha bekleyelim, konuşur” gibi yaklaşımlar bazen değerli ayların kaybolmasına neden olabilir. M-CHAT, bu süreyi kısaltır.
- Ebeveyn Gözlemini Bilimselleştirir: Anne ve babalar çocuklarını en iyi tanıyan kişilerdir. M-CHAT, sizin bu değerli gözlemlerinizi bilimsel bir kritere dönüştürür.
- Risk Analizi Yapar: Her gelişimsel farklılık otizm olmayabilir; ancak M-CHAT sayesinde bu farklılığın bir risk mi yoksa geçici bir durum mu olduğu konusunda ilk veriyi elde ederiz.
M-CHAT Hangi Yaş Grubuna Uygulanır?
Bu ölçek özellikle 16-30 ay arasındaki çocuklar için valide edilmiştir. Ancak merkezimize başvuran ailelerimizde, eğer çocuk 30 ayı geçmişse bile gelişimsel bir şüphe varsa, daha kapsamlı değerlendirme araçlarımızla (ADOS-2 veya CARS gibi) süreci devam ettiriyoruz. Turkuaz Terapi olarak Yenimahalle ve çevresindeki tüm ailelerimize, çocukları 18. ve 24. aylık olduğunda, hiçbir belirti olmasa dahi bu taramayı yaptırmalarını öneriyoruz.
M-CHAT Soruları Neleri Sorgular?
M-CHAT-R/F içindeki 20 soru, bir çocuğun sosyal-iletişimsel becerilerini temel alan kritik davranışlara odaklanır. İşte bu sorulardan bazıları ve ne anlama geldikleri:
Ortak Dikkat ve İşaret Etme
Çocuğunuz ilginç bir şeyi parmağıyla gösteriyor mu? Sizin işaret ettiğiniz yere bakıyor mu? Bu, sosyal iletişimin en temel taşıdır. Bir şeyi sadece “istemek” için değil, o şeyi “paylaşmak” için işaret etmesi otizm taramasında çok kritiktir.
Sosyal İlgi ve Taklit
Çocuğunuz diğer çocuklarla ilgileniyor mu? Sizin yaptığınız hareketleri (el sallama, öpücük gönderme gibi) taklit ediyor mu? Akranlarına karşı kayıtsız kalıp kalmadığı bu maddelerde ölçülür.
İsme Tepki
İsmiyle çağrıldığında, işitme sorunu olmamasına rağmen bakıyor mu? Bu, merkezimize başvuran ailelerin en sık dile getirdiği belirtilerden biridir.
Hayali Oyun
Bir oyuncağı veya nesneyi “mış gibi” yapıyor mu? Örneğin, boş bir bardaktan su içiyormuş gibi yapmak veya oyuncak bebeğine yemek yedirmek gibi sembolik oyunlar zihinsel gelişimin göstergesidir.
Test Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?
M-CHAT-R/F puanlaması sonucunda çocuk üç farklı risk kategorisinden birine yerleşir:
1. Düşük Risk (0-2 Puan)
Çocuğun otizm riski düşük görünmektedir. Eğer aile hala endişeliyse veya başka gelişimsel gecikmeler varsa (dil gecikmesi gibi), Turkuaz Terapi olarak biz çocuğu takibe almaya devam ederiz.
2. Orta Risk (3-7 Puan)
Bu aşamada “Takip Görüşmesi” (Follow-Up) devreye girer. M-CHAT-R/F’nin sonundaki “F” harfi bunu ifade eder. Uzmanımız, riskli görünen maddeleri aileyle daha derinlemesine konuşur. Eğer takip görüşmesi sonucunda da risk devam ediyorsa, detaylı tanısal değerlendirme şarttır.
3. Yüksek Risk (8-20 Puan)
Bu durumda vakit kaybetmeden bir çocuk ergen psikiyatristine başvurulmalı ve aynı zamanda Turkuaz Terapi gibi uzman kuruluşlarda yoğun bir destek eğitim programı başlatılmalıdır.
M-CHAT Sonrası Turkuaz Terapi Süreci
Diyelim ki M-CHAT sonucunda bir risk tespit edildi. Bu dünyanın sonu değil, aksine çocuğunuzun hayatını değiştirecek doğru eğitimin başlangıcıdır. Turkuaz Terapi Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak bizler, bu noktada devreye giriyoruz.
- Bireyselleştirilmiş Eğitim: Çocuğun M-CHAT’te başarısız olduğu alanlar (işaret etme, taklit vb.) üzerinden hemen bir özel eğitim planı hazırlıyoruz.
- Ergoterapi ve Duyu Bütünleme: Otizmli çocuklarda sıkça görülen duyusal hassasiyetleri (sese duyarlılık, dokunma kaçınması) ergoterapi ünitemizde çözüme kavuşturuyoruz.
- Dil ve Konuşma Terapisi: İletişim kurmakta zorlanan çocuklarımızı, dil ve konuşma terapistlerimizle destekleyerek kendilerini ifade etmelerini sağlıyoruz.
- Aile Eğitimi: Ailelerimize evde çocuklarıyla nasıl oynamaları gerektiğini, otizmle nasıl başa çıkacaklarını öğretiyoruz.
Neden Ankara Turkuaz Terapi?
Ankara Yenimahalle, Güventepe Mahallesi, Karaballı Caddesi No:50 adresindeki merkezimizde, modern değerlendirme tekniklerini şefkatli bir yaklaşımla birleştiriyoruz.
- Ücretsiz Servis: Yenimahalle, Keçiören, Çankaya ve Etimesgut gibi ilçelerden gelen öğrencilerimize ücretsiz servis imkanı sunarak eğitimin önündeki fiziksel engelleri kaldırıyoruz.
- Esnek Çalışma Saatleri: Salıdan Cumartesiye, 08:30 – 20:00 saatleri arasında yanınızdayız.
- Deneyimli Kadro: Alanında uzman psikologlar, özel eğitim öğretmenleri, ergoterapistler ve fizyoterapistlerle tam donanımlı bir rehabilitasyon hizmeti veriyoruz.
M-CHAT testi sadece bir kağıt parçası değil, çocuğunuzun geleceğine giden yoldaki en erken uyarı sistemidir. Eğer çocuğunuzda akranlarından farklı bir durum seziyorsanız, ertelemeyin. Turkuaz Terapi olarak biz buradayız.
Bilimsel tarama ve uzman desteği için bize 0 553 907 17 66 numaralı hattımızdan ulaşabilir, ücretsiz ön değerlendirme için randevu alabilirsiniz. Unutmayın, erken teşhis edilen her çocuk, hayata bir adım önde başlar.